Hơn một năm qua, hình thức mua chung thông qua các trang bán hàng giảm giá trực tuyến đã thu hút hàng triệu lượt khách hàng tham gia. Tuy nhiên, mô hình mua chung này còn rất nhiều bất cập, đặc biệt là không tạo được lòng tin cho người tiêu dùng.

Web mua chung mọc như nấm sau mưa

Mặc dù mới xuất hiện tại thị trường Việt Nam gần 2 năm qua, dịch vụ mua hàng theo nhóm muachung (Groupon) đã tăng trưởng rầm rộ với sự xuất hiện của hơn 40 trang web như VNdoan.com, Nhommua.com, Cungmua.com, Deal.zing.vn..., vận hành chủ yếu ở một số đô thị có quy mô lớn như: Sài Gòn, Hà Nội và Đà Nẵng. Ðặc trưng của mô hình mua chung là 1 tập hợp người tiêu dùng cùng đăng ký mua một loại sản phẩm thông qua 1 trung gian trong 1 khoảng thời gian nhất định để được mua mức giá ưu đãi. Tỉ lệ giảm giá các sản phẩm và dịch vụ thường từ 50% đến 80%, một số sản phẩm có thể giảm giá đến 96%. Các sản phẩm được rao bán vô cùng phong phú như: thời trang, suất ăn, dịch vụ chăm sóc sắc đẹp... Theo thống kê tại trang mua chung lớn thứ ba Việt Nam muachung.vn, tổng giá trị dịch vụ bán ra đã đạt mức gần 121 tỷ đồng thông qua mô hình mua chung và tổng số tiền khách hàng đã được giảm là hơn 61 tỷ đồng. Trung bình mỗi ngày, 1 website có tối thiểu một sản phẩm hoặc dịch vụ mới được đăng bán.

Vô số người tiêu dùng đã hình thành thói quen "săn đón" phiếu giảm giá để tránh bỏ lỡ những cơ hội mua hàng giá rẻ. Cô Vương Thị Thúy (đường Trần Nhân Tông, quận Hoàn Kiếm) chia sẻ: "Từ khi được biết đến dịch vụ mua hàng theo nhóm mua chung, hầu như hôm nào tôi cũng phải truy cập vào các site ấy một lần xem có dịch vụ gì hay, chiết khấu nhiều để mua. Các chị em làm cùng cũng rất hay rủ nhau mua voucher để đi ăn nhậu chung, khá tiết kiệm".

Người tiêu dùng cần mua chung phải thực hiện những thủ tục đăng ký mua, đến lúc đạt số người mua quy định sẽ được doanh nghiệp trung gian cung cấp các phiếu giảm giá (chứng từ xác nhận đã mua hàng) rồi thanh toán với doanh nghiệp trung gian qua những cách thức như bằng tiền mặt, thẻ mua hàng (do công ty trung gian phát hành), hoặc qua thẻ ngân hàng... Khách hàng mang các coupon này đến địa chỉ giao dịch sẽ được hưởng dịch vụ và sản phẩm đó. Với mô hình mua chung, người mua được nhận mức giá ưu đãi, giảm công sức đi lại, được tiếp cận rất nhiều thông tin chi tiết về sản phẩm qua công ty trung gian... Chỉ riêng mức giá giảm cao đã đủ quyến rũ nhiều khách hàng, nhất là giới sinh viên và nhân viên công sở, trong thời buổi bão giá cuồn cuộn như hiện nay. Với những dịch vụ thú vị, rất nhiều người lùng mua, chuyện bán hàng trăm voucher chỉ mất vài giờ và nhanh chóng được đặt banner bán hết. Chẳng hạn như phiếu giảm giá giải trí tại công viên Hạ Long với tỉ lệ giảm giá giảm 56% tại website Mua Chung, vẻn vẹn trong gần 4 ngày đã có 1.000 khách hàng đặt mua.

Mua chung: Giá bèo, chất lượng cũng bèo?

Mặc dù vậy, sau một thời gian bùng nổ, hình thức mua chung này gặp khá nhiều lời chê trách từ người tiêu dùng. Trên các website mua chung, nhiều người mua than phiền về sự lề mề khi giao voucher. Theo quy định, các phiếu giảm giá được giao trong vòng hai ngày sau khi khách hàng đặt mua nhưng sự chậm chạp vẫn thường xảy ra. Phía công ty trung gian biện hộ rằng, vì lượng người mua đăng ký quá nhiều trong 1 khoảng thời gian rất ngắn, do đó nhân viên chuyển coupon không thể đáp ứng kịp. Một phương diện khác, cách phục vụ khách hàng sử dụng voucher của doanh nghiệp cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cũng khiến rất nhiều khách hàng khó chịu.

Bác Lý Văn Thịnh (ở đường Hàng Đào, quận Hoàn Kiếm) cho biết: "Một lần tui mua hai voucher mua chung của 1 quán lẩu. Lúc mới đặt chân đến nhà hàng, nhân viên cực kỳ đon đả mời chào, nhưng lúc tui đưa coupon ra thì bọn họ giở mặt ngay, phục vụ qua loa, thức ăn thì lèo tà lèo tèo, không giống như minh họa đăng trên trang web mua chung". Bác Hoàng (20 tuổi, ở phố Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng) bức xúc than thở: "Chúng tôi mua chung phiếu spa giảm giá. Bọn họ yêu cầu gọi điện hẹn đặt lịch trước. Tui a lô và bọn họ hẹn 15 ngày sau mới tới lượt vì tiệm đông khách. Nhưng một người bạn của tôi có ghé đó thì cho biết, cửa tiệm vắng tanh, nhân viên nhiều người ngồi chơi". Chưa kể nhiều sản phẩm hay dịch vụ còn bị đẩy giá lên cao chất ngất, cho nên sau khi giảm giá vẫn tương đương hoặc chỉ giảm một ít so với giá thị trường. Một số người tiêu dùng nhận định, đây là một cách lừa người tiêu dùng, để hấp dẫn khách của các công ty làm ăn chụp giựt qua những website mua chung.

Phía website mua chung nhấn mạnh, trước lúc bán phiếu giảm giá cho người mua, nhân viên của họ đã kiểm tra chất lượng sản phẩm và dịch vụ và giá cả để đem lại cho người tiêu dùng thông tin chi tiết chân thực nhất. Tuy vậy, việc kiểm tra các dịch vụ của doanh nghiệp cung cấp là cực kỳ khó đối với website trung gian. Thêm vào đó, nhiều công ty trung gian muốn bán được nhiều hàng nên đã "nhắm mắt làm ngơ" và làm ẩu trong quá trình giao dịch với đối tác. Phía thiệt hại đầu tiên là khách hàng voucher. Tuy vậy về lâu dài, điều này lại ảnh hưởng đến chính thương hiệu của website mua chung và doanh nghiệp cung cấp sản phẩm.

Dù mua chung là một loại hình thương mại điện tử tiên tiến, hiện đại, nhiều thế mạnh và là xu thế không thể đảo ngược, nhưng nếu không thể giữ được sự tín nhiệm nơi khách hàng thì cực kỳ khó phát triển bền vững. Do đó, trong quá trình giao dịch, cả phía nhà cung cấp sản phẩm, site mua chung và khách hàng phải đảm bảo được lợi ích giữa các bên. Về phía người tiêu dùng, khi mua chung hãy chọn lựa site mua chung có uy tín cao, xem kỹ các quy định, quyền lợi và hạn chế khi tham gia chương trình. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, phải tôn trọng người tiêu dùng và phục vụ người tiêu dùng theo những điều khoản đã cam kết.

Mình sẽ viết tiếp những bài blog về thị trường mua chung tại Việt Nam và đưa lên trên trang web tổng hợp thông tin hotdeal chất lượng hàng đầu Việt Nam. Các bạn nhớ đón xem nhé! Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm thông tin về hình thức mua chung bạn nên tìm đến Bách khoa toàn thư online để có cái nhìn toàn diện.